Buluşlarından bir kaçıydı. Kendisinden 6 - 8 asır sonra yapılacak bazı mekanik araçlara buluşlarıyla öncülük ediyordu.
Bu büyük başarılarının sahibi, 32 yıl Artukoğulları sarayında mühendislik yapan
Ebul İz el-Cezeri'dir. O günümüze kadar gelebilen harika buluşlarını içine alan eserini Artukoğulları Türkler'inden Diyarbakır hükümdarı Ebul Feth Mahmud bin Mehmed bin Karaaslan'a takdim etti. Eserini takdim edişinin sebebi şuydu:
Cezeri, o zamana kadar görülmemiş bir robot yapmıştı. Robot otomatik olarak hareket ediyor, kendi kendine bazı işler yapıyordu. Bunu hükümdara gösterdi. Hükümdar hayretten hayrete düştü, dikkat ve titizlikle inceledi ve takdirlerini belirtti:
- Dünyada eşi bulunmayan bir şey yaptın. Bu emeğin boşa gitmeyecektir. Bana bütün yaptıklarını gösteren, içine alan bir kitap yaz! dedi.
Cezeri bütün gücüyle çalışmaya başladı ve ileride genişçe bahsedeceğimiz meşhur eseri '' Kitabül Hiyel''i kaleme aldı.
- KİMLİĞİ
Asıl adı Bediüzzaman Ebul İz İbni İsmail İbni Rezzaz el- Cezeri'dir. Cezeri lakabıyla şöhret bulmasının sebebi, Cezire (ada) denilenDicleile Fırat arasındaki bölgede doğmuş olmasıdır.
Artuklu Türkler'indendir. Eski adı Kara Amid olan Diyarbakır'da dünyaya geldi. Doğum ve ölüm tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, 1136-1206 yılları arasında yaşadığı tahmin edilmektedir.
Cezeri, İslam Medeniyetinin oldukça ilerlediği, Doğu Anadolu'da kültür faaliyetlerinin yoğunlaştığı bir devrede ilim ve imar işlerinde bir hayli ilerleyen Artukoğulları sarayına girdi. Orada 32 yıl Reisül Amal ( başmühenndis) olarak görev yaptı. Nureddin Muhammed ( 1167 ) ve onun oğulları Kutbeddin Sökmen ( 1185) ile Nasirüddin Mahmud'un 1201)hükümdar oldukları dönemlerde büyük hizmetlerde bulundu. Karaaslan tarafından Hısn Keyfa'da inşa ettirilen muhteşem köprü ile onun altındaki çarşı, han, hamam ve mahallelerin imarında emeği geçti
0 Yorumlar