BHDRGRFT

10/recent/ticker-posts

BİTRUCİ KİMDİR?

Asıl adı ''Nureddin Ebu İshak''tır.Endülüs'ün yetiştirdiği büyük astronomlardandır.13.yüzyılda yaşamıştır.Avrupa onu Alpetragius adıyla tanır.Zamanında Endülüs bir ilim merkezi halindeydi.İlim öğrenmek için sadece Müslümanlar değil, Museviler ve Hristiyanlar da akın akın Endülüs'e geliyorlardı.Özellikle ilim müesseselerinin bol olduğu Toledo ve Kurtuba şehirleri öğrencilerin adeta hücumuna uğruyordu.
Bitruci tamamen hür fikirli alimlerin ilim yaptığı bir ülkede idi.Bütün medeni milletlerin dillerine çevrilen, insan tabiatına ait felsefe roman Robinson Crusoe'nin sahibi, Defoe(1660-1731)ye dahi ilham veren büyük bilgin İbni Tufeyl'in talebesiydi.
İlme yönelmesinde hocasının büyük rolü oldu.Kendini tamamen astronomiye veren Bitruci bu sahada verdiği eserlerle ilim öncüleri arasında yer aldı.
İbni Rüşd (1126 - 1198) ve İbni Tufeyl'le birlikte Batlamyus(85-165) teorisine tenkitler yöneltti.Onlar gökyüzü olaylarını tabii mahiyetlerine uygun şekilde açıklamaya çalışıyorlardı.Bunda Aristo (m.ö.382-322) nun tesiri vardı.Böylece Aristo ile Batlamyus'un görüş tarzları  arasında fikri mücadele başlamış oluyordu.Bu mücadele 13. ve 14. yüzyıllarda Endülüs'ten Fransa, Almanya ve İngiltere'ye geçti.Büyük Albert( 1193- 1280), Thomas d'Aquin, Roger Bacon (1214-1294), Jean Buridan, Freibergli Dietrich gibi mücadelecilerin sahneye çıkmalarına sebep oldu ve böylece Avrupa'da düşünce ve tefekkür hayatı harekete geldi.
Kindi (803-872) ''Gezegenlerin Ters Dönüşlerine Dair'' bir kitap yazmıştı.İşlediği konu, Yunanların çözebilmek için büyük gayret sarfettikleri bir muamma idi.İlk defa bu muammayı Bitruci çözdü.Bitruci gezegenlerin sürükledikleri ve dış merkezli dairelere ait teoriyi çürütüyordu.Böylece  Kopernik ( 1473-1453)e de yol açmış oluyordu.
Bitruci bir kısım eserler  verdi.Bunların en önemlilerinden biri astronomiden bahseden ''Kitap-ül Heyet''tir.Bu kıymetli  eseri Latince ve İbranice'ye çevrilmiştir.


''Küreye Dair'' adlı eseri de 1217 yılında Kayzer 2.Frederik'in saray astronomu Michael Scotus tarafından Latince'ye tercüme edilmiştir.

Yorum Gönder

0 Yorumlar